Afwijkend gedrag bij de Koi is o.a. te herkennen aan onderstaande punten:
De Koi zondert zich af.
De Koi hangt voor de uitstroom van het filter.
De Koi hapt naar zuurstof.
De Koi springt, schuurd, flitst door de vijver:
Opmerking het flitsen en schuren kan ook net na het voeren of water verversen gebeuren. Hou uw Koi wel in de gaten.
De Koi ligt op de bodum van de vijver.
De Koi heeft moeite om van de bodem af te komen.
De Koi ligt op de bodum met geknepen vinnen.
De Koi zwemt met een of beide borstvinnen tegen het lichaam.
De Koi spuugt zijn voer uit.
De Koi wil niet eten.
De Koi wordt mager.
De kieuwen van de Koi bewegen zeer snel.
De Koi zwemt (draaid rondjes) of zwemt scheef.
De Koi hangt vertikaal in het water.
De Koi Hangt onder de waterspiegel.
De Koi heeft openstaande schubben.
De Koi heeft een troebele of dikke slijmhuid.
De slijmhuid van de Koi laat los.
De Koi heeft een lichaam dat opgezwollen is.
De Koi heeft uitpuilende ogen
1.1 Wat kan de gezondheid van de Koi beïnvloeden?
Wondjes op de Koi
Stress.
Zuurstofgebrek.
Vergiftigig bijv. door oud en muf voer.
1.1.1 Stress Schommelingen in temperatuur kunnen oorzaak zijn van stress bij onze vissen. Stress verzwakt het immuunsysteem en moet voorkomen zien te worden. Vooral in het najaar en voorjaar zijn de verschillen tussen dag- en nachttemperatuur erg groot. Een temperatuurverschil van 0-1° C in 24 uur tast het immuunsysteem niet aan, echter kunnen de koi een verschil van 5° C wel verdragen.
1.1.1.1 Stressfactoren voor Koi Een Koi is in het dagelijks leven uiterst gevoelig voor stress. Vele zaken bezorgen hen zoveel stress dat zijn immuunsysteem het laat afweten en dat hij ziek wordt.
Door onwetendheid werken we vele stressfactoren in de hand zoals bijvoorbeeld helder water. De Koi is van nature gewend te zwemmen in troebel water, hij woelt vaak in de modder en is op deze wijze voor zijn natuurlijke vijanden onzichtbaar. Door het door ons gewenste heldere water kan hij geen kant meer op. Geef de Koi daarom schuilmogelijkheden en hij maakt daar dankbaar gebruik van. Heeft u een bruggetje boven het water dan weet u dat de Koi daar juist te vinden is. Hang in een hoek een Japanse mat rechtop in het water. ’s Nachts zit de Koi daar prompt achter of onder. Een Koi die zich niet lekker voelt zondert zich af. Geef hem dan ook de gelegenheid dit te kunnen doen. Een sterk wisselende waterkwaliteit en watertemperatuur zijn bekende stressfactoren. Ververs daarom regelmatig het water in voldoende mate. Doe dit bij voorkeur in een percentage (5-10%) van de vijverinhoud per week. Als er eens een reiger bij uw vijver komt dan ziet u de Koi soms de hele week niet van de stress. Een te hoge of te lage pH, conductiviteit, te hoge ammonia(k) en nitriet gehaltes, teveel nitraat zijn op termijn ook een bron van veel stress. Een Koi vijver vraagt RUST EN STABILITEIT. Houdt daar ook met de aanleg rekening mee. Een Koi die zich lekker, tevreden en op zijn gemak voelt komt vanzelf bij u. Ga maar eens een Koi vangen met een net. Als u er al aan denkt zijn ze al weg en nadien barsten ze van de stress. Een groot nadeel van quarantaine bakken is de grote mate van stress. Het is wel goed de Koi bijvoorbeeld preventief te behandelen en hem goed te bestuderen, maar aan de andere zijde zorgen bijvoorbeeld externe trillingen van buitenaf, de zeer beperkte schuilmogelijkheden enz. voor veel stress. Als iemand plotseling boven in de bak kijkt schieten ze alle kanten uit. Dat zegt genoeg. Het middel is dan vaak erger dan de kwaal. Vooral in de winter is het van belang de Koi volledig met rust te laten.
1.1.1.2 Ziekten voorkomen Het oplopen van een aandoening of het uitbreken van een ziekte is sterk afhankelijk van de koi zijn lichamelijke en geestelijke conditie. Zorg dus goed voor uw koi door optimale water condities, een uitgekiende voeding en het voorkomen van storingen en stress. Koi die last hebben van temperatuurstress kunnen de volgende verschijnselen vertonen:
Lusteloosheid en afzonderen van de groep
Stil op de bodem liggen, soms op de zij
Opgezwollen lichaam tengevolge van gasontwikkeling door een slechte vertering
Een paar tips om dit te voorkomen zijn het afdekken van de vijver, bijverwarmen zodat de temperatuur constant blijft en de stroming vermindert of veranderen zodat de vijver niet zo snel afkoelt.
Door de bouw van de meeste vijvers is het lastig om de koi te vangen. De vis die je probeert te vangen vlucht met de menigte weg en schiet als een raket de vijver door. De vangst is dan meestal toevallig of door uitputting van de vis. De vissen zien het net en voelen met het laterale zijlijnorgaan de drukgolven die het net veroorzaakt. De vlucht reactie veroorzaakt een stijging van het adrenaline en noradrenaline gehalte in het bloed van de vissen. Dit heeft een kettingreactie tot gevolg:
Stijgen van het hartritme
Verwijden van de kieuw bloedvaten
Vernauwen van de aderen in de rest van het lichaam
Bloedsuiker gehalte daalt
Osmosewerking van de kieuwen raakt ontregelt
Productie van grote hoeveelheden cortisol, welk ook de osmose beïnvloedt, en het immuunsysteem onderdrukt
Koi en andere vissen die in een vijver rondgejaagd worden kunnen schubben verliezen en tegen elkaar en andere objecten botsen. In de epidermis (opperhuid) van de koi bevinden zich cellen die een speciale substantie produceren genaamd pterine. Deze stof staat bekend als alarmsubstantie en wordt vrijgegeven aan het omringende water bij beschadiging van de epidermis. Pterine reageert als een pheromoon en veroorzaakt alarmreacties bij andere vissen, wanneer het olfactorisch orgaan dit op pikt. Dus ook de vissen die niet worden gevangen raken zo gestresst. Ook hierdoor wordt het immuunsysteem onderdrukt en zijn de beschadigde vissen extra kwetsbaar voor bacteriën en schimmels geworden. Vaak sterven vissen binnen enkele dagen na de vangst zonder dat daar enige aanleiding voor bestaat. Deze sterfte kan vele oorzaken hebben, waaronder het ontstaan van bloedproppen in de bloedbaan, osmotische ontregeling, spier en nierbeschadiging, verzuring van het bloed en secundaire bacteriële en virale infecties. Al deze verschijnselen kunnen te maken hebben met de stress van de vangstmethode.
1.1.1.3 Stress belangrijke oorzaak koiziekte Het begrip stress wordt vaak onderschat. Stress is de belangrijkste oorzaak van het uitbreken van een ziekte. We weten dat alle vissen drager zijn van een aantal pathogene organismen (organismen die een ziekte kunnen veroorzaken). Dit wil nog niet zeggen dat de ziekte ook daadwerkelijk tot uiting zal komen en dat zal ook niet gebeuren zolang de vis gezond is en geen stress heeft. Door stress worden bepaalde hormonen en adrenaline aangemaakt in het lichaam van de vis, als reactie op een factor in de vijver, waarmee de vis het niet goed vindt. Deze aangemaakte stoffen zullen ervoor zorgen dat het afweermechanisme en de gezondheid van de vis voor een kortere of langere tijd vermindert. De kans dat tijdens deze periode een ziekte uitbreekt is dan groot, zeker als we weten dat alle vissen ziekteverwekkers op hun lichaam hebben.
1.1.1.4 Stress kunnen we indelen in twee groepen
stress in een korte periode
stress over een langere periode
Een korte periode van stress kan veroorzaakt worden door bijvoorbeeld het wegvluchten van de vis voor een schepnet. Dit kan enkele minuten duren. Er zijn ook langere periodes van stress, zelfs van enkele maanden. Directe factoren zijn slechte waterkwaliteit of verkeerde voeding. De vis wordt er dagelijks mee geconfronteerd. We moeten er dus alles aan doen om stress bij vissen te vermijden.
Gebrek aan zuurstof (in de zomer)
Vervuild water met een hoge organische belasting en te hoge ammoniak- en nitrietwaarden. Dit vervuild water veroorzaakt ernstige kieuw- en huidirritaties. De slijmhuid kan aangetast worden. De darmen kunnen vernietigd worden en er kunnen zowel inwendige als uitwendige bloedingen ontstaan. In ernstig vervuild water kunnen zelfs het zenuwstelsel, de lever, milt en nieren worden beschadigd
Verkeerde voeding: zowel te weinig als te veel voeding kan schadelijk zijn. Voedsel met een te hoog gehalte aan eiwitten toedienen bij te lage temperatuur kan niet door de vis verteerd worden
Verwondingen door schuren etc. met huidirritaties tot gevolg
Overdadig gebruik van medicijnen en waterverbeteringsproducten. Let op met voorjaarskuren en preventieve behandelingen
Vergiftiging door zware metalen (kopersulfaat komt in veel medicijnen voor)
Transport
Onoordeelkundig vangen van vissen en vissen vangen vlak na het winterseizoen wanneer hun afweermechanisme nog niet voor de volle 100% werkt
Nieuwe vissen. Verstoring van de rangorde of nieuwe vissen die ook drager zijn van eventueel nieuwe pathogene organismen
Temperatuurschommelingen. Een verschil van meer dan 2°C in een korte periode veroorzaakt bij koi stress
Te groot visbestand in verhouding met de vijverinhoud, ook de strijd om voedsel en zuurstof in de zomer, te vervuild water enz
Een verkeerd aangelegde vijver. Te ondiepe of te kleine vijver Onrustige omstandigheden (natuurlijke vijanden, schepnetten)
1.1.2.1 Wanneer kan een zuurstoftekort sterfte veroorzaken? Het gehalte aan zuurstof dat opgelost wordt in het water, hangt af van een aantal belangrijke factoren:
Hoe hoger de watertemperatuur, hoe lager het zuurstof gehalte in het water. Tijdens de warme zomermaanden ligt het zuurstof gehalte van het water lager.
Hoe lager de luchtdruk, hoe minder difÂfusie er is van het zuurstof in het water. Bij onweerachtig weer, voorafgaande aan een storm, is de luchtdruk laag, zodat dan ook het zuurstofgehalte in het water laag zal zijn.
Indien er planten of algen aanwezig zijn in de vijver, is het zuurstof gehalte het laagst 's morgens aangezien de planten gedurende de nacht zuurstof verbruiken. Bij sterfte is het daarom aan te raden om 's morgens het zuurstof gehalte te meten.
Hoe meer organische afval, hoe lager het zuurstof gehalte. Bij overmatig voedeÂren en overbezetting zal het zuurstofÂgehalte dalen. De talrijke nitrificerende bacÂteriën die het organisch materiaal afbreken, verbruiken immers grote hoeveelheden zuurÂstof.
Snelstromend water bevat meer opgeÂloste zuurstof dan stilstaand water. In een goed werkzame filter passeert de volledige vijverinhoud ten minste om de 3 Ã 4 uur. Naast het belang voor de bacteriologische filter is deze zuurstofvoorziening een reden waarom de waterpomp altijd moet blijven werken, ook 's nachts en 's winters.
Hoe meer zouten er in het water opgeÂlost zijn, hoe lager het zuurstof gehalte van dit water. Dit is de reden waarom zeewater veel minder zuurstof bevat dan zoetwater. Als conclusie kan men stellen dat de meeste sterftegevallen ten gevolge van zuurstoftekort voorkomen na een warme onweerachtige nacht in een overbezette, onvoldoende gefilterde vijver met een hoog zoutgehalte.
Daarom is het aan te raden om tijdens deze risico perioden het zuurstof gehalte op te drijven via venturi, zuurstofpompen, fonteinen, enz. Dit is zeker 's nachts noodzakelijk.
1.1.2.2 Hoe stelt men de diagnose van zuurstofteÂkort en welke symptomen kan men zien? Men kan het zuurstofgehalte exact meten met behulp van een digitale zuurstofmeter. Als vuistregel kan men stellen dat koudwaÂtervissen minimaal 6 mg/l 02 nodig hebÂben. Uit het gedrag van de vissen kan men echter ook al veel afleiden. Vissen die zich bevinden in water met een laag zuurstofÂgehalte zijn loom en hangen vaak aan het wateroppervlak en in de buurt van de waterinstroom.
Dode Vissen door zuurstoftekort:
Tijdens een zuurstof tekort sterven eerst de grootste vissen aangezien deze het meeste zuurstof nodig hebben.
1.1.2.3 Samenhang van het zuurstofgehalte met andere waterparameters De samenhang met andere waterwaarden is ook belangrijk. Hoe meer zuurstof we in het water brengen, hoe lager het C02 gehalte en de carbonaathardheid (KH) en hoe hoger de zuurtegraad (pH).
Zuurstofmeter:
1.1.2.4 Kan er ook teveel zuurstof in het water opgelost zijn? Een oververzadiging aan gassen (naast zuurstof voornamelijk stikstof) in het water kan aanleiding geven tot de zogeÂnaamde gasbelletjesziekte. Deze gasÂbelletjes worden opgenomen in het lichaam van de vis. Wanneer ze verstopt raken in het hart of in de grote bloedÂvaten, kan dit acute sterfte veroorzaken, vnl. bij kleinere vissen. Typisch neemt men hierbij de gasbelletjes ter hoogte van de kieuwen, ogen, vinnen en mond waar. Gasbelletjesziekte kan ontstaan bij een lek in de aanzuigbuis van de pomp. Ook een plotse temperatuurstijging vermindert de oplosbaarheid van de gassen in het water waardoor gasbelletjes ontstaan. Als behandeling kan men de vissen tijdeÂlijk overplaatsen naar (on) verzadigd water probeer de situatie in de vijver zo langzaam mogelijk weer normaal te laten worden door de vijver minder te beluchten. Het kan soms enkele weken duren vooraleer een koi met gasbelletjesziekte weer genezen is.
Gasbelletjes op rugvin:
1.2 Vergiftiging kan in verschillende vormen voorkomen
Nitriet en of ammoniak vergiftiging.
Medicijnvergiftiging
Bij jonge Koi nitraat vergiftiging
Bestrijdings middelen, chemische middelen
1.2.1 Nitraat Nitraat is de laatste fase in de stikstofkringloop. Met behulp van micro-organismen worden organische bestanddelen via ammoniak en nitriet uiteindelijk omgezet in nitraat. Nitraat is een primaire voedingsstof die door planten en algen wordt opgenomen. In goed functionerende watermilieu's (aquaria en tuinvijvers) zal het nitraatgehalte laag (minder dan 10 mg/l), of in het geheel niet aantoonbaar zijn.
Door bepaalde omstandigheden kan het nitraatgehalte echter toenemen. Dat is zeker het geval bij stagnerende plantengroei of wanneer er t.o.v. de hoeveelheid water onvoldoende beplanting aanwezig is, of helemaal geen beplanting aanwezig is zoals bij koivijvers. Indien er onder deze omstandigheden ook nog sprake is van een ruime hoeveelheid organische bestanddelen in het milieu, zal de nitraatspiegel al heel snel tot boven de toelaatbare waarde (25 mg/l) stijgen. Nitraat wordt door de vissen in veel grotere hoeveelheden getolereerd tot 500 mg/l. Als het langzaam wordt opgebouwd is het niet direct schadelijk voor de vissen. Nitraat is een voedingsstof voor hogere planten en algen, bij grote hoeveelheden nitraat is de kans op groenalgengroei groot. Nitraat wordt gevaarlijk als er zuurstofgebrek in het water ontstaat. In deze gevallen kan namelijk het nitraat zuurstof loslaten en opnieuw tot nitriet reageren. Bij grote hoeveelheden nitraat kunnen dan ook grote hoeveelheden nitriet ontstaan. Hoewel nitraat zeker niet zo giftig is als nitriet (NO2), is toch alertheid t.a.v. stijgende concentraties geboden. Waarden van 50 mg/l en meer duiden op groeistagnatie van de planten, woekering van de draadalgen, maar zeker ook verontreiniging van het milieu. De organische belasting is te hoog. Naast maatregelen zoals boven aangegeven, dient de bodem te worden schoongemaakt en een derde deel water te worden ververst. Regelmatige controle is noodzakelijk. Waarden van 0 tot 10 mg/l nitraat zijn normaal voor gezonde en goed functionerende watermilieu's.
Waarden van 10 tot 25 mg/l nitraat geven aan dat de aanwezige planten niet in staat zijn het nitraat op te nemen. Algontwikkeling kan het gevolg zijn. Breng meer waterplanten aan en verwijder afgestorven organische bestanddelen of ververs uw vijverwater als het een koivijver betreft. Regelmatige controle is gewenst. Waarden van 25 tot 50 mg/l nitraat duiden op een toenemende stagnatie van de plantengroei en/of een toenemende verontreiniging van het milieu met organische bestanddelen. Zonder maatregelen zal de alggroei toenemen.
1.2.2 De NO2-waarde (Nitriet) Puur scheikundig bekeken is nitriet een verbinden tussen stikstof en zuurstof, genaamd NO2
1.2.2.1 Nitrietgehalte (NO2) hoger dan 0,2 Nitriet is een zeer giftige stikstofverbinding welke in concentraties boven de 0.2 mg per liter vijverwater dodelijk kan zijn voor vissen en andere waterbewoners. Nitrietophoping kan zich vooral voordoen wanneer het nitrificerende afbraakproces gestoord of in nieuwe vijvers nog niet op gang gekomen is. Alvorens de eerste vissen in nieuwe vijvers uit te zetten, dient daarom het nitrietgehalte te worden opgemeten. Nitriet problemen kunnen ook ontstaan door bijvoorbeeld te veel voeren, onopgemerkte dode vissen in de vijver, een slecht functionerend filter of planten die afsterven.
1.2.2.2 Het nitrietgehalte van uw vijverwater is te hoog? Indien in de vijver reeds vissen aanwezig zijn, kunt u 50% van het water verversen. Als u daarna bacterien aan het water en of filter toevoegt, zal na enkele dagen het nitriet verdwenen zijn. Indien de vijver nog geen vissen bevat, volstaat het toevoegen van bacterien. Na 1 week zal het nitriet dan verdwenen zijn. Hoewel sporadisch, kan nitriet ook optreden in sterk vervuilde vijvers. Bijvoorbeeld wanneer er veel organisch vuil op de bodem ligt (afgestorven waterplanten, bladval, enz.). Verwijder zorgvuldig dit bodemvuil en ververs een deel van het water. Alvorens met deze schoonmaak te beginnen verdient het de aanbeveling de vissen in een quarantainebak onder te brengen. Zeer regelmatig worden er vragen gesteld op de diverse fora over het aanwezig zijn van ammoniak en nitriet. Vragen als: is dit gevaarlijk, wat moet ik er aan doen en hoe kan ik dat voorkomen, worden veel gesteld. Hier een kort lijstje wat U kunt doen om het kwijt te raken en niet meer terug te krijgen en wat U zeker niet moet doen. Ammoniak is niet zo gevaarlijk als nitriet, reden wat wij meten is een combinatie van amonium en amoniak, Ammonium is lang niet zo giftig als ammoniak, ammonium wordt omgezet in ammoniak en de hoeveelheid ammonium welke er wordt omgezet is afhankelijk van de temperatuur en de ph van het water, hoe hoger de temperatuur en de ph des te meer ammonium wordt er omgezet in ammoniak.
Als u waarde amoniak of nitriet meet welke te hoog zijn dan doet u het volgende.
Ververs dagelijks 15 tot 20 % water.
Voeg bacterien toe.
Stop absoluut met voeren.
Zet UV en Ozon apparaten uit.
Gebruik extreem veel lucht in de vijver en het filter.
Als de waarde te lang aanhouden dan kunt u aan hoeveelheid zeoliet aan het filter toevoegen, zeoliet haalt direct ammoniak uit het water en dat wordt dan dus ook geen nitriet.
Wel dient u regelmatig zeoliet te regenereren in zout water. Als de waarde nitriet erg hoog zijn dan kunt u 3 gram zout per liter water toevoegen, let er dan wel op dat u eventueel zeoliet uit het filter haalt omdat het zout er voor zal zorgen dat de ammoniak weer vrijkomt.
2. Eens maak je een keer mee dat er een koi uit je vijver springt
2.1 Oorzaak 1. Nieuwe koi, het is beter om overdag een nieuwe koi in je vijver te plaatsen. dan kan je een tijdje de koi observeren. Deze koi moet je vijver nog even bekijken. hoe diep en breedt deze is enz. Heel vaak zie je dat de nieuwe koi een flinke salto gaat maken, maar ook vaak dat deze dan per ongeluk eruit springt. Geef de koi eten direct als je de nieuwe koi in je vijver hebt geplaatst, dat leid de andere koi af. 2. Parasieten; daar kunnen ze ook behoorlijk van gaan springen en inderdaad en helaas kan het zijn dat de Koi naast je vijver komt te liggen. 3. Stel dat je een koi moet scheppen voor onderzoek of voor verkoop enz. Dan zie je ook vaak dat de koi even flink gas geeft en hij/zij springt uit je net. 4.Paringstijd ook zoiets waar het altijd kan gebeuren. de koi word 2 a 3 dagen flink door de mannetjes opgejaagt. dus kan je dat ook wel voorstellen dat ze een keertje gaat springen. Dus goed opletten als ze gaan kuitschieten. 5. Zorg dat je de terugloop van de pomp nooit naar beneden blaast de koi gaat er graag eens inhangen. en als die dan net buiten de stroming komt en nog bezig is om juist in die stroming te zwemmen schiet die ineens omhoog en vaak uit het water.( kijk heb je ook meteen de oorzaak gevonden hoef je ook niet verder te zoeken) 6.Ooit heb ik meegemaakt dat er een koi zo erg schrok en uit een vijver sprong een grote koi van 62 cm uit de vijver dus en onder de coniferen door daar nog een onder het kippengaas door toen lag ie in de brand gang te springen mijn hond waarschuwde mijn vrouw die ging mij eerst bellen paniek dus mijn vrouw gelukkig niet zo bang van een visje heeft onmidelijk een handdoek gedompeld in de vijver en is achterom naar de koi gegaan waar al een 5 talmensen stonden te schreeuwen (kan je het allemaal nog voorstellen hoeveel stress het beesje al had) Mijn vrouw hangt de koi in de natte handdoek en gaat er mee naar de vijver en legt hem daar terug erin (gelukkig) De koi zag er niet uit zijn oog was wit flinke halen over zijn lichaam enz enz 14 dagen later zonder er iets aan hoeven te doen was alles weer beter ook zijn oog.
Wat ik probeer uit te leggen is: zet je koi niet apart maar zet hem gewoon weer terug in je vijver de koi heeft zich gestoten en is niet ziek. als je vijvergezond is dan komt alles weer goed. Je kan de wonden behandelen met met betadine eventueel 3 dagen achter elkaar.Hou de koi in de gaten.En dan komt zeker alles weer goed. Wel goed nakijken waarom ie zo gesprongen heeft. b.v parasieten
3 Behandelings methode Hoe moeten wij onze vissen behandelen? Er zijn 4 methoden om een behandeling uit te voeren:
Kort bad
Lang bad
In het voer
Injectie (uitgevoerd door de specialist.)
3.1 Kort bad is een behandeling van korte duur (minuten, uren) met een hogere dosis medicijn dat meestal gebeurt in een apart aquarium.
Voordeel: Vissen worden apart behandeld en niet het volledige aquarium of vijver en ook niet de planten of lagere dieren.Door de sterke concentratie van het medicijn kan de ziekteverwekker sneller gedood worden.
Nadeel: De vis kan stress ondervinden en beschadigd worden bij het netten of bij het overplaatsen.Meerdere keren behandelen met meestal een hogere dosis van het medicijn kan extra stress geven.De zwakkere vissen zijn meestal niet opgewassen tegen zo’n intensieve behandeling. Sommige ziektekiemen (of larven) zwemmen nog steeds in het aquarium of vijver
Voordeel: Meestal slechts 1x behandelen en het aquarium of vijverwater met de rondzwemmende parasieten of larven worden behandeld.
Nadeel: Ook de andere vissen, de planten of de lagere dieren worden mee behandeld.We moeten een extra luchtpomp installeren omdat het biologische filter afgezet moet worden.Of we kunnen ook het biologische filtermateriaal verwijderen zodat het filter (met een beetje watten) kan blijven zorgen voor de circulatie en de zuurstof. Ook geen kool en zeoliet filtering en geen UV- lamp aan laten tijdens de behandeling.
3.3 Behandeling met medicijnen in het visvoer Het is beter de vissen 1 a 2 niet te voeren voor we met medicijn vooer beginnen, de vissen zullen meer honger hebben waardoor ze gemakkelijker het behandelde voer eten.Ondertussen mogen we ook geen andere voer aan deze vissen geven.
3.3.1 Mengen van medicijnen in het visvoer Het medicijn oplossen in een beetje levertraan of visolie en daarna het visvoer er in mengen.De bedoeling is dat al het voer omgeven is door een Iaagje Ievertraan met medicijn erin. Gebruik: ongeveer 3-4 ml Levertraan voor 3 gr visvoer. De volgende methode is ook te gebruiken op 1 kg visvoer het eiwit van 2 eieren, 2 eetlepels slaolie, paar eetlepels water en hier het visvoer in mengen.
3.3.2 Wanneer we beschikken over levend visvoer In 100 ml water medicijnen oplossen dat normaal nodig is voor 100 liter vijver of aquariumwater. Hierin het levend voer zolang mogelijk in laten zwemmen tot 24 uur tot dat het levend voer zoveel mogelijk medicijnen in zich opgenomen heeft. Bijv. bij het gebruik van levende muggenlarven zullen antiworm medicijnen vrij snel de muggenlarven lusteloos of dood maken. We moeten nu zo snel mogelijk het nog bijna levende visvoer uit de oplossing halen en afspoelen en zo snel mogelijk aan de vissen geven
3.3.3 Verdoving van een vis Hoe doen we dat correct en met welke middelen.
3.3.3.2 Hoe verloopt de verdoving? In een eerste stadium (inductiefase) kan de koi moeilijk zijn evenwicht behouden en zijn de kieuw bewegingen versneld. Vervolgens (sedatiefase) verliest de vis volledig zijn evenwicht en zal op zijn rug liggen met de buik naar boven. Wanneer de vis niet meer beweegt, maar wel nog ademhalings bewegingen vertoont ( verdovingsfase) , kan hij gemakkelijk gehanteerd worden. De verdoofde vis wordt op een vochtige doek gelegd en aangezien de vis licht schuw is, worden ook zijn ogen bedekt met een vochtige doek. De vis kan gedurende vijf minuten uit het water gehaald worden, het geen voldoende is voor een goede wondverzorging.
3.3.3.3 Kan men een koi langer verdoven dan vijf minuten? Indien men de vis langer wil verdoven (operatie), maakt men gebruik van een recirculatie systeem.
Recirculatie systeem:
Hierbij worden de kieuwen continu vochtig gehouden en wordt er op bepaalde tijdstippen verdovingsmiddel toegevoegd. Indien men de huid vochtig houdt, kan men op deze manier de vis moeiteloos enkele uren in slaap houden.
3.3.3.4 Welke verdovingsmiddelen zijn beschikbaar? De drie meest gebruikte wateroplosbare verdovingsmiddelen worden hieronder kort beschreven:
Benzocaïne ( ethyl-4-aminobenzoaat) is een wit poeder dat eerst opgelost wordt in ethanol of aceton (100 gram per liter). Deze stamoplossing kan men enkele jaren bewaren in een donkere fles. In een lagere dosis geeft het sedatie, in een hogere dosis anesthesie en in een overdosis euthanasie. De gemiddelde dosis voor een verdoving bedraagt bij vijvervissen 1 milli liter stamoplossing per liter water. Er bestaat een groot verschil in tolerantie tussen de verschillende vissoorten. Zelfs tussen de koi onderling verschilt deze dosis. Bovendien werkt Benzocaïne beter en sneller naar gelang het water warmer wordt. Daarom gebeurt de verdoving op effect. De ene vis is reeds na een halve minuut verdoofd, terwijl het bij de andere tot twee minuten kan duren voor aleer hij verdoofd is.
MS 222 ( tricaïne methaansulfonaat) is een wit water oplosbaar poeder dat ook een goede verdoving bij vissen veroorzaakt in een dosis van 50 mg/I. Het nadeel van MS 222 is dat het een daling van de zuurtegraad veroorzaakt en vrij duur is.
Phenoxethol is een olieachtige vloeistof die naast een anti-bacteriële werking ook nog als verdovingsmiddel kan gebruikt worden. Van een stamoplossing van 1% gebruikt men 10 ml per liter water. Phenoxethol is goedkoop, maar heeft als nadeel dat het de lever en nieren beschadigt en soms excitatie opwekt tijdens de inductie fase. Naast een dompelbad, kan men een koi ook nog verdoven door het toedienen van injecties met Ketamine of Pentobarbital. Dit wordt weinig toegepast bij vijvervissen en dient uiteraard door een dierenarts aan gewend te worden. Een andere verdovings methode is de elektroanesthesie. Dit wordt bijvoorbeeld toegepast wanneer men visbestanden wil opmeten.
3.4 De Koi Gezondheid bekeken door Harry B De gezondheid van de Koi gaat elke liefhebber zeer aan het hart, bij ziekten of verwondingen slaat de paniek vaak direct toe, terwijl dit niet echt nodig is.Alert moeten wij altijd blijven, goed observeren moeten we ook zeker doen zo dat gedragingen anders dan we gewend zijn om te zien ons direct op zullen vallen en we op zoek kunnen naar de oorzaak en hier, indien nodig, iets aan kunnen doen.
De grootste ziekmaker, hoe gek dit ook moge klinken, is de omgeving waarin de vis zich bevindt, in vijvers waar “het systeem†goed is aangelegd, goed wordt onderhouden en geen overbevolking is zullen doorgaans weinig problemen kennen (uitzonderingen zijn er natuurlijk altijd). In vijvers waar het systeem echter niet optimaal is, het onderhoud te wensen overlaat en er te veel vis op een te kleine plaats wordt gehouden kunnen problemen de kop opsteken welke dramatisch kunnen zijn c.q. verlopen. Een vijver welke verkeerd is aangelegd, een filter welke niet goed wordt onderhouden of waar zich zuurstof arme zones bevinden dan wel het vuil niet voldoende is af te voeren, zijn omstandigheden waarbij een aantal “ziekmakers†zich explosief kunnen vermeerden met alle gevolgen van dien.
In een milieu waar de waterwaarden niet goed zijn zal dit een aanslag zijn op de weerstand van de vis, energie welke de vis nodig heeft om zijn lichaam te onderhouden zullen worden dan aangesproken om de invloed van slechte waterkwaliteit te kunnen opvangen. Stress zal het gevolg zijn van o.a. een slechte waterkwaliteit, ook dit verlaagt dan weer de weerstand van de vis, en kunnen problemen aangaande de gezondheid de kop op steken. Regelmatig strerven er vissen aan verwondingen welke ontstokken zijn en waarbij niet alert of verkeerd wordt ingegrepen. Een wondje heeft een vis snel opgelopen, een gezonde vis met een goede afweer welke in een voor hem gezond leefmilieu zwemt zal met een dergelijk wondje geen enkel probleem hebben, en het wondje zal goed genezen.
Is het milieu niet in orde en bevinden er zich verkeerde bacteriën in het water, b.v. Aeromonas, dan kan de wond levensbedreigende omvang aannemen. Met de juiste behandeling kan ook een dergelijke grote wond worden genezen, we doen dan echter alleen iets aan het gevolg en laten de oorzaak ongemoeid. Uit bovenstaande blijkt dat het erg belangrijk is om het systeem goed aan te leggen zodat het vuil snel en goed kan worden afgevoerd, voorkomen moet worden dat er zones in het filter of de vijver zijn waar geen watercirculatie plaats vindt er dientengevolge zuurstofarme gebieden ontstaan waar ziekte verwekkende bacteriën (o.a. Aeromonas en pseudoaeromonas) zich zullen vestigen en sterk vermeerderen.
3.4.1 Behandeling van wonden: Om wonden te kunnen behandelen zijn er een aantal attributen onmisbaar;
Een voor Koi geschikt schepnet.
Een Koi draagsok. (om de Koi vanuit het net te kunnen scheppen en veilig over te brengen naar de behandelbak)
Een behandelbak. Veel gebruik is de bekende zwarte metselkuip.
Wondseal.
Verdovingsvloeistof.
Latex handschoenen.
Pincet.
Schaartje
Alcohol minimaal 96%
Watten staafjes.
Als U een koi aan een wond gaat behandelen zorg er dan voor dat U alle benodigde zaken gereed hebt staan, kunt werken op een goed bereikbare en schone werkplek. Vul de behandelbak met vijverwater en voeg de verdovingsvloeistof toe (let bij gebruik goed op de gebruiksaanwijzing welke op de verpakking staat en houdt U aan de voorgeschreven hoeveelheid vloeistof).
Laat dit even een aantal minuten staan om de vloeistof goed opgelost en vermengt te laten zijn met het water.
Vang de Koi met het schepnet en breng hem over naar de behandelbak met de koi draagsok. Wacht tot de vis op zijn kant gaat liggen (BLIJF ALTIJD BIJ DE BEHANDELING BAK ALS DE KOI HIERIN ZIT EN LAAT DEZE NOOIT ZONDER TOEZICHT, IN GEVAL VAN NOOD MOET U IN KUNNEN GRIJPEN)
Om er zeker van te zijn dat de koi voldoende verdooft is tilt U hem voorzichtig met een hand in het midden van het lichaam iets boven het water uit, als de vis stil blijft liggen is de verdoving voldoende, laat de vis beslist niet te lang in de verdovingsvloeistof liggen want hij zal dan niet meer uit de verdoving komen.
Leg de vis op een vochtige schone doek en bedek het hoofd met deze doek. Verwijder los zittende schubben met het pincet (het gebruikte gereedschap eerst met alcohol ontsmetten) verwijder ook eventuele aanwezige afgestorven huidresten.
Spuit de waterstofperoxide op de wond en maak deze met behulp van de wattenstokjes zeer grondig schoon. Bedek de wond nu met de wondseal.Breng de vis terug in de vijver, aan te raden is de koi niet direct in het water los te laten maar deze met beide handen beet te houden en onder het wateroppervlakte enkele minuten flink heen en weer te wiegen, hierdoor spoelt U de kieuwen en zal de vis sneller weer bij komen.
Als de vis langer uit het water blijft dan U had verwacht spuit dan regelmatig wat water in de kieuwen.
Is de wond ernstig en heeft U geen of onvoldoende ervaring met het behandelen van een wond raadpleeg dan een deskundige, vaak zal men dan besluiten om de wond ook van binnenuit te bestrijden door de koi te injecteren met antibiotica. Heeft U regelmatig wonden welke ernstig ontstoken raken bekijk dan even aandacht uw systeem, kunt U niets aan het systeem ontdekken laat dan een stukje huidweefsel in een lab onderzoeken welke bacteriën de ontstekingen veroorzaken en bestrijdt deze dan doelgericht
Een quarantaine ruimte gebruikt men om Koi te isoleren, de reden van dit isoleren kunnen velerlei zijn. Pas aangekochte Koi kunnen in de quarantaine ruimte worden geplaatst om ze te kunnen observeren om te kunnen bepalen of er parasieten of ziekten aanwezig zijn en om ze te laten acclimatiseren aan ons water. Ook dient een quarantaine ruimte er voor om zieke Koi op te kunnen vangen als wij twijfelen of de aandoening besmettelijke is, als een koi een wond heeft en deze moet vaker behandeld worden dan is een quarantaine ruimte ook ideaal omdat we dan niet steeds door de vijver hoeven te gaan met het schepnet,
4.1 Waar moet een quarantaine ruimte aan voldoen?
Een quarantaine ruimte dient voldoende groot te zijn zodat onze grootste Koi zich ook nog voldoende kan bewegen.
Een quarantaine ruimte dient altijd paraat te staan met een volledig gerijpt filter.
Een quarantaine ruimte moet voorzien zijn van een ruim bemeten zuurstof voorziening.
Een quarantaine ruimte moet voorzien zijn van een royaal bemeten verwarming’s mogelijkheid zodat er in echte noodgevallen tot hoge temperaturen te verwarmen is.
Men moet in staat zijn de quarantaine ruimte binnen enkele dagen tot 30 graden te kunnen verwarmen.
Voor een Koi van 60 cm heb je een bak nodig van tenminste 1 x 2 meter. als je het dier tenminste zonder stress wat langer in de bak wilt houden.
4.2 Over quarantaine wordt verschillend gedacht In een quarantainebak hoort geen zieke Koi uit je vijver.(wel b.v ziek aangekocht) Stel dat je Koi ziek word in je eigen vijver dan behandel je deze vis en de vis gaat gewoon weer terug naar zijn trouwe omgeving.
Want als het al besmettelijk was/is dan hebben de ander vissen deze besmetting ook.
Een quarantaine bak is voor de Koi toch weer een hoop stress en dat zal niet goed zijn voor zijn genezing.
Nu zullen er mensen gaan zeggen ja maar die Koi moet wel 3 keer behandeld worden,ja dat kan maar een Koi vangen hoeft niet met geweld te gaan. Soms is het net of de Koi's weten welke Koi je wilt gaan vangen. En als een Koi goed gevangen wordt geeft dit geen problemen. Daarom behandel de Koi en plaats de Koi terug in zijn omgeving. Zorg er voor dat de quarantaine ruimte afgewerkt is (zodat kinderen niet tegen de bak kunnen schoppen). Zoek de oorzaak waarom is mijn Koi ziek geworden
Bronnen: Maarten Lammens Vijvers & Koi HarryB Jan van Hal
