De vijver van Jean Velo
Zijn werk, ervaring, tegenslagen en meevallers in woord en beeld

Wanneer en hoe het begon ?
In 1997 bereikte onze nieuwe woning haar voltooiing. Dat maakte dat we op 21 juli, nationale feestdag de overstap maakten en ons settelden in Nieuwkerken. Uiteraard waren er nog wel enkele klusjes overgebleven die onze aandacht en de resterende frankskes op slorpten.

Maar in het voorjaar van 1998 storten we ons met volle overgave op de tuin. Omdat ik al enkele jaren “verliefd” was op de koi vijver van mijn vriend zijn vader wou ik ook absoluut een vijver in de tuin. Nu moest ik het op aanraden van mijn vrouwtje en vanwege de beperkte gezins financiën wel iets bescheidener aanpakken. Vandaar de start met het kleine water bakje van ongeveer 900L. Uiteindelijk waren we best wel trots op het resultaat.

In al onze onwetendheid lieten we dit bassin bewonen door een 12 tal Shubukin en 1 Eurokoi.

Al bij al verliep het nog vrij goed, althans er is nooit één vis komen klagen. Maar het “dagelijks“ uitkuisen van de brij in de pomp van het filtertonnetje was er toch wat veel aan. Op zulke momenten, als ik nog maar eens op mijn buik en met mijn armen in het water op de bodem aan het knoeien was om de pomp weer in gang te krijgen, had ik soms het gevoel dat mijn visjes me heimelijk uitlachten. Zoals me achteraf aan de oren is gekomen waren er ook enkele buren die hun pret in mijn gekke capriolen konden vinden.

Maar uiteindelijk na enkele zware jaren kwam er in november 2001 gelukkig een eind aan mijn leiden

Op een zalige november morgen in 2001 zag mijn wederhelft “bruine zakken” liggen in de tuin. Nader onderzoek wees uit dat de bewuste zakken verdacht veel geleken op de alom gekende “koeienvlaaien”. Blijkbaar was er een koe van onze achterbuur op bezoek geweest. Na raadpleging en overleg met Marcel onze buurman landbouwer kwamen we tot het besluit dat zijn Bella toch wel een kleine 5 uur in onze tuin had vertoefd. Dit was volgens Marcel duidelijk te zien aan de 5 bruine plavuizen die Bella als aandenken had achtergelaten. Immers zo één vlaai vergde ongeveer een uur graaswerk. Behalve de 5 biologische bemestingspakjes had Bella ook een behoorlijk aantal pootafdrukken achtergelaten. Nu was het in de vorige 4 weken omzeggens niet gestopt met regenen, dit in combinatie met het gewicht van een volwassen melkkoe kan behoorlijke sporen nalaten. Het mooie gazon en een groot deel van de aanplanting waren dus rijp voor de composthoop.

Nu goed gedane zaken nemen geen keer, de tuin diende heraangelegd. Na een behoorlijke periode van “overleg” met de verzekering van onze buurman konden we eind 2002 plannen beginnen maken voor de heraanleg.

En plotseling was daar het idee , er moest een vijver komen. Nu konden we immers maar beter alles in één keer grondig aanpakken. Dus weer enkele weken van plannen tekenen en ontwerpen schetsen. In deze periode leerde ik via het internet ook een zekere Charles oftewel Koidream kennen. Deze vriendelijke koi liefhebber heeft me flink op weg geholpen bij de verdere vijverontwerpen. Bovendien heeft hij me ook verschillende keren met goede raad weten te behoeden voor enkele grove ontwerpfouten. Waarvoor nogmaals mijn gemeende dank.

In maart 2003 starten de grote werken.

Eerst het bestaande gazon, of wat er van overbleef, doodsproeien. Een storend telefoontje van een van mijn klanten was de aanleiding voor het speciale motief dat zich enkele dagen later begon af te tekenen.

Uiteindelijk konden rond half maart de grote werken starten. Tot nu toe hadden we een droog voorjaar gehad. Hopelijk zou het zo nog een tijdje blijven want anders zou moeder de vrouw het waarschijnlijk nog wel even moeilijk krijgen. Vrijdag 14 maart reed de kraan de oprit op. Heel even bekroop me de vrees dat ook de oprit binnenkort aan vernieuwing toe zou zijn.

Al met al viel dit, zo zou later blijken, nogal mee.
Ongeveer een 40 m³ werd er afgevoerd. Blijkbaar zet grond behoorlijk uit in volume bij het uitgraven. Gelukkig woont de broer van de graver hier enkele huizen verder. Deze kon nog wat grond gebruiken om zijn tuin op te hogen. Op deze manier kwamen we er beiden relatief goedkoop vanaf.

Uiteindelijk moesten we wegens opkomend grondwater stoppen op ongeveer 1.90m. De intentie lag op 2.40m maar hiermee zou het ook wel lukken.

Nog even de buizen voor de bodemdrain erin en het werk voor de éérste dag zat er op. Tevens was ook al de éérste fout gemaakt. Immers in al mijn ijver om het “proper en netjes” af te werken had ik de twee buizen tegen elkaar gelegd. Later zou blijken dat dit toch wel een behoorlijke stommiteit was

Toen mijn eega 's avonds thuis kwam schrok ze even van “de put”, en de slijkboel. Maar ja hem terug opvullen zou helemaal te gek zijn.

Om alle ongelukken en verzakkingen te vermijden liet ik zo snel mogelijk de bodemplaat gieten. Woensdag 19 maart was het zover. Eerst werd nog een betonnet geplaatst en vlug nogmaals het grondwater wegzogen. Het grondwater zou nog 7 maal worden verwijderd, de betonboer was namelijk 6 uur over tijd. Maar geen gezeur we moesten eerst de chauffeur nog overtuigen om de oprit op te rijden. De straat bleek héél smal te zijn, nochtans had ik uitdrukkelijk in de betoncentrale om het kleine model vrachtwagen gevraagd. Maar blijkbaar was er nog een formaat tussen de kleine en de grote. Deze ging, na veel gezwoeg en het nodige gevloek, net op de oprit zonder de aanplanting in de straat compleet te vernielen.

Vrijdag 21 maart werden de betonblokken geleverd. Om zeker te zijn had ik het formaat 29X39X19 gekozen. Holle blokken zonder bodem die gewoon op elkaar worden gestapeld. Om de stevigheid te garanderen word er om de twee lagen blokken betonijzer van 10mm ingelegd. Later voor het volstorten met beton werd er ook vertikaal het nodige betonijzer voorzien. Moest ik nu terug beginnen zou ik voor de lichtere versie blokken opteren. Immers de blokken van 19X39X19 zouden voor mijn formaat van vijver ook voldoen. Bovendien had ik bij deze blokken toch ook weer een 3 m³ meer aan inhoud overgehouden

Zoals de kleintjes, met blokken spelen.

Het plateau voor de skimmer is onderschoord. Rechts naast de vijver is de bodemplaat voor de verhoogde plantenbak aangebracht en is de betonvulling in de blokken vers ingegoten. Een tweede grote constructiefout is ook hier al vrij duidelijk zichtbaar. De wand van de vijver aan de plantenbak staat een beetje naar binnen gebogen. Dit kwam door het te snel en te hoog aanvullen met grond tegen de losgestapelde betonblokken wand. Deze kon de druk van de grond niet weerstaan. Bovendien hebben we in al onze ijver ook een kleine fout gemaakt bij het uitzetten van de blokken. Na controle bleek de muur een 15cm uit de lijn te staan. Al bij al geen ramp want met het nodige “foefelwerk” werd dit volledig weggewerkt.

Het zwaarste werk zit erop, althans dat dachten we toen. De rest was een kwestie van afwerking. Gelukkig beleefden we een uitzonderlijk droog voorjaar. Dit bespaarde ons allicht heel wat water en modderellende.

Soms betrapte ik mijn wederhelft in diep gepeins aan de rand van dat “gat”.Later bleek dat ze op zulke momenten ernstige twijfels had aan mijn verstandelijk vermogen

Af en toe een klein overleg en een korte pauze.

Volledig een ander zicht na het opmetsen van de gevelsteen.

Nu begon het werk in de bak. Het aanbrengen van een afstrijklaag vergemakkelijkt later het aanbrengen van de polyester. Bovendien konden we op deze manier enkele schoonheidsfoutjes wegwerken en werden scherpe hoeken afgerond en uitgevlakt.

Het polyester.
13 augustus 2003, vandaag ben ik eindelijk begonnen met het aanbrengen van de polyester. Geen fris werkje met dit weer, zeker niet met de nodige bescherming zoals een "papieren" overal, rubber handschoenen en een stofmasker. Na een klein half uurtje ben ik letterlijk uit de overal gescheurd en dreef ik als het ware uit de handschoenen. Het leek me bovendien gezonder werken zonder stofmasker, kwestie van nog voldoende lucht binnen te krijgen. De handschoenen heb ik dan ook wijselijk geruild voor een wat lichtere versie, maar die zijn echt wel onmisbaar.

Alles bij elkaar valt het nog best mee. De reuk is nog net te verdragen, in ieder geval beter als de warmte. Ook het aanbrengen zelf lukt vrij goed. Ik breng de twee lagen "nat" op elkaar aan. Dus de éérste 2 panden van de onderste laag naast elkaar met 10cm overlapping, en dan de eerste pand van de bovenste laag halfweg over de éérste twee. Wat mij wel verwonderde was de snelheid waarmee de polyester hard werd, na een 30 min reeds beenhard. Gelukkig geven ze voor morgen iets gematigder temperaturen dus ik verwacht overmorgen klaar te zijn met de polyester.

Van deze fase zijn er geen beelden beschikbaar. Ikzelf was te druk bezig met het aanbrengen van de polyester en mijn vrouw bleef bij wijze van protest zo ver als mogelijk uit de buurt. Blijkbaar was de reuk van dat plakkerige spul voor haar niet te harden. Bovendien was volgens haar mijn humeur niet om te genieten, vooral “als het even niet wou lukken”.
Uiteindelijk was het dan zover. Het vullen kon beginnen en nu maar hopen dat hij “waterdicht” zou zijn?

Na 20 uur vullen stopt de waterteller op 22m³ voor de vijver en 2.5m³ voor de plantenbak. Het proefdraaien kon eindelijk beginnen. De Oase skimmer deed zijn werk goed. Van hier uit word de plantenbak gevoed met een Aquamax 10.000L pomp. Ook de overloop van de plantenfilter werkte naar behoren. Dit zijn 3 RVS buizen met een diameter van 68mm die het water terug naar de vijver sturen. Later bleek er toch een lek te zijn aan de doorvoer naar de plantenbak. Niet makkelijk om zo een lek op te sporen. Het werd pas duidelijk zichtbaar na een 3 tal weken, door het ontstaan van een natte plek in de gevelsteen. Uiteindelijk werd dit opgelost door polyesterpasta aan te brengen rond de plaats waar de 50mm buis door de vijverwand gaat. Het was in deze hoek dat de polyestermatten niet perfect op elkaar aansloten en het water zich en weg zocht doorheen de wand.

De plantenbak die als nitraat filter zijn diensten zal moeten bewijzen. Deze bak is op het diepste punt 60cm, 100cm breed en 510cm lang. Het metalen rooster dient als verhoogde bodem om het gletsjerrock en substraat te dragen. Uiteraard zijn de gegalvaniseerde roosters met poeder coating gelakt om oxidatie en het afscheiden van metalen te vermijden. De roosters zijn 10cm verhoogd op klinkers geplaatst. Hieronder word het aangevoerde water gelijkmatig verdeelt door een buizenstelsel. Dit verdeelsysteem bestaat uit 3 aan elkaar verbonden buizen met een diameter van 50mm. Om de 10cm zijn hierin gaatjes van 4mm geboord, 3 rijen per buis. Op deze manier wordt het water gelijkmatig verdeelt onder het gehele plantenfilter. Op de rooster heb ik een geperforeerde pvc mat aangebracht die moet vermijden dat de gletsjerrock de vrije ruimte onderin gaat opvullen. Tussen de grotere gletsjerrock en het fijnere substraat licht een kunststof beplantingsmat die beide materialen gescheiden moet houden. Om dit filter optimaal te laten werken zijn er ook nog 3 grote luchtstenen onder het rooster voorzien. Een Hiblow 60 zorgt voor extra beluchting van dit filtermateriaal en een betere werking van de bacteriën die zich hierop nestelen. Door middel van een schuifkraan kan ik indien nodig het water laten weglopen en de bak uitspoelen.

Uiteindelijk bleef nog de eindafwerking over. De boordsteen in arduin plaatsen en afwerken. Een vrij “zwaar” en secuur werkje. Om alles volledig af te dichten werd de voeg tussen wand en deksteen afgekit met Tec7.

De vijver nog een keer volledig leegtrekken en een grondige schoonmaakbeurt geven. Zeker alle resten moortel en voegspecie verwijderen. De wanden nogmaals afspuiten met de hoge druk en dan is hij uiteindelijk klaar voor zijn nieuwe bewoners.

De filter
De plantenbak doet eigenlijk dienst als extra aanvulling op de éérste filterlijn. Deze bestaat uit een Ultra Sieve voorfilter waarvan duidelijk te merken is dat hij zijn taak naar behoren vervult. In de aanloopfase bij het opstarten was dit de oogst van 24 uur voorfilteren. Het uitgezeefde materiaal wordt weggespoeld in de stortput waarin de Sieve staat opgesteld. Van daar zorgt een dompelpomp voor het wegpompen naar het riool.

De Sieve krijgt zijn aanvoer door twee leidingen van 110mm. Deze komen samen via een T stuk vlak voor de Sieve. Hier kwam nogal wat meet en slijp werk aan te pas. Dit omdat ik de twee buizen te dicht tegen elkaar aan had gelegd. Bovendien moesten we ook enkele bochten “meer” gebruiken dan anders strikt noodzakelijk zou zijn. Al met al is het debiet toch niet te sterk afgeremd en blijft er ruim voldoende flow over. Door onderaan op elke aanvoerbuis appart een schuifkraan te monteren kan ik deze (in de zomer) dagelijks spoelen.

Het biologische hart van de filter is deze Ultra Bead 100. Een beetje ruim voor de vijver van 22m³ maar zo beschik ik over voldoende reserve bij een zwaardere visbezetting. Het voordeel van de beadfilter is zijn beperkte plaatsinname, ongeveer 1m² volstaat om hem op te stellen. Bovendien is ook het onderhoud zeer beperkt. In de aanloopfase (eerste 3 maand) werd hij om de 4 weken grondig gespoeld.

Bij een grondige spoeling worden de beads door middel van een luchtpomp (blower) flink dooreen gewoeld. Hierbij wordt het teveel aan verontreiniging los gespoeld en verwijdert naar de afvoer. Nu in de zomer wordt er wekelijks of om de 14 dagen een spoelbeurt doorgevoerd.

Dit is afhankelijk van de temperatuur en naargelang de vissen meer of minder voedsel krijgen. In de periode zonder grote spoelbeurt wordt het vuil dat zich onderaan op de bodem van de UB neerslaat wel 2 maal per week afgevoerd via een speciaal hiervoor voorziene aftapkraan. Door gebruik te maken van kijkglazen op de aanvoer en afvoerleidingen kan je gemakkelijk volgen en controleren of er nog vervuiling in het water aanwezig is. De pomp een ITT J50 heeft een debiet van 13.000L per uur. Ik vermoed dat ik na het verlies door wrijving nog een goede 11.000L behoud.

Via de UB wordt het water verder gevoerd naar de BIO-UV. Hier zorgt de krachtige UV lamp voor het afsterven van zweefalgen en een groot deel van de “zwevende” parasieten. Ook bij deze installatie dient de lamp om het jaar vervangen te worden en het kwartsglas om de 3 jaar. Na de BIO-UV gaat het water terug naar de vijver.

De vijver is af !
Dit is dan het resultaat. Voorlopig nog een vrij lichte visbezetting nl 9 koi, 3 steurs en 2 zonnebaarsjes. Mijn voornemen is om het koi bestand volgend jaar lichtjes uit te breiden tot maximum 17 stuks.

Mijn Q-bak.
Verder heb ik mijn installatie vervolledigd met een Q-bak van 2.5m³. Deze doet dienst als hospitaalbak en ook voor het tijdelijk opvangen van nieuwe vissen. Hierop heb ik als filter een Oase Biotec 18 met zeef gevoed met een Aquamax 3500 pomp. Verder is er een UV lamp van 11w voorzien en een elektrische verwarming van 1kw. Om de vissen makkelijker te kunnen observeren is de Q-bak van een raam voorzien. Het net over de bak moet nieuwkomers verhinderen om uit de bak te springen. Door een aanvoerleiding vanaf de BIO-UV te voorzien kan ik indien gewenst het water van de hospitaaltank en de vijver gedoseerd met elkaar vermengen. Dit maakt het uitzetten voor de nieuwe aanwinsten door de geleidelijke gewenning aan het vijverwater beter verdraagbaar.

Enkele “gezelschapsvisjes” in de Q-bak

Observatie post.
Een goed voorbeeld van het makkelijker observeren van tijdelijke bewoners. Bovendien is onze Jerom een Chagoi erg nieuwsgierig en ook wel een beetje fotogeniek.

Enkele vissen in de vijver.

Valt er nog iets te eten? Neen, gewoon het bazinneke kusjes geven!

Mijn dank aan....
Graag wou ik nog enkele mensen bedanken voor de hulp en bijstand die ik van hen mocht krijgen bij het realiseren van deze droomvijver.
Frank de fijne
Ivo de graver
Koidream Charles
Pascal de police
Mijn altijd begrijpende vrouwtje
En onze twee dochters die het niet altijd begrepen maar daar waar nodig wel een beetje meehielpen

En uiteraard alle forumleden van Vijvers & Koi waarbij ik terecht kon voor wijze raad.

Jean Velo
Bron : Vijvers & Koi